Opieka nad miejscami pamięci żołnierzy WP na Łotwie

W 2025 r. Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie” im. Jana Olszewskiego, we współpracy z dyneburskim Oddziałem Związku Polaków na Łotwie „Promień”, prowadziła całoroczny projekt ukierunkowany na utrzymanie porządku i stałą opiekę nad cmentarzami oraz upamiętnieniami żołnierzy Wojska Polskiego poległych w okresie wojny polsko-bolszewickiej na Łotwie.

Na Łotwie zidentyfikowano łącznie 15 takich miejsc – przede wszystkim w rejonie Dyneburga. Występują one w różnej formie: od kwater zbiorowych po pojedyncze groby i znaki pamięci. W latach 2018–2022 przy niemal wszystkich obiektach przeprowadzono prace konserwatorskie, renowacyjne bądź rekonstrukcyjne. Tym większego znaczenia nabiera systematyczna, bieżąca opieka – niezbędna, by utrzymać efekty wcześniejszych działań i zapewnić godny wygląd miejsc pochówku oraz ich otoczenia. Warto podkreślić, że dwa z upamiętnień znajdują się w strefie przygranicznej przy granicy z Białorusią, gdzie wjazd jest ograniczony i podlega ścisłej kontroli służb granicznych.

Całoroczną opieką objęto Miejsca Pamięci Narodowej w następujących miejscowościach: Bukmujża, Demene, Dyneburg (krzyż na Słobódce, Grób Nieznanego Żołnierza, krzyż ROPWiM oraz grób porucznika WP), Ławkiesy (kwatera główna i krzyż ROPWiM), Łociki, Jankiszki, Józefów, Putramiszki, Peski, Warnowicze oraz Wyszki.

W ramach prac prowadzonych przy wszystkich obiektach wykonywano regularnie działania porządkowe i organizacyjne, w tym: sprzątanie terenu kwater i upamiętnień, grabienie liści, usuwanie i utylizację śmieci, starych zniczy oraz zużytych wiązanek. W zależności od kalendarza uroczystości państwowych przygotowywano również miejsca pamięci do obchodów, dbając o ich estetykę i właściwe oznaczenie. Projekt obejmował ponadto zakup niezbędnych materiałów do upamiętnień: biało-czerwonych wstążek, zniczy oraz kwiatów.

Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pochodzących z Funduszu Promocji Kultury