Szlak bojowy Wojska Polskiego

Okrągły stół pt.: „Szlak bojowy Wojska Polskiego w latach 1943-1945. Weterani Wojska Polskiego Żytomierszczyzny”

 (Wybrane fragmenty relacji organizatora wydarzenia - organizacji społecznej "Studencki Dom Polski")

27 września 2017 roku na Żytomierskim Uniwersytecie Państwowym im. Iwana Franki zorganizowano okrągły stół pt.: „Żytomierzanie w szeregach wojska polskiego” (w latach II wojny światowej) poświęcony 73-j rocznicy formowania jednostek wojskowych Wojska Polskiego na Żytomierszczyźnie z udziałem przedstawiciela ataszatu wojskowego obrony RP w Kijowie pułkownika Tomasza Strycharza.

Uroczystości rozpoczęły z uszanowania pamięci Weteranów WP Żytomierszczyzny, modlitwy przy tablicy pamiątkowej na ulicy Michajłowskiej, 15. We wspólnej modlitwie z prałatem ks. Ludwigiem Kamilewskim pomodlili się i działacze organizacji polonijnych Żytomierza i obwodu, studenci oraz miejscowi. Pan pułkownik Tomasz Strycharz oraz prezes Stowarzyszenie Weteranów Wojska Polskiego Żytomierzczyzny pułkownik Zygmunt Wengłowski złożyli kwiaty do tablicy pamiątkowej, a studenci – znicze.

Dalej nasza uroczystość przeniosła się do sali konferencyjnej Uniwersytetu Państwowego im. Iwana Franki.

Okrągły stół otworzyła Walentyna Jusupowa, Prezes Studenckiego Klubu Polskiego w Żytomierzu z powitaniem gości honorowych. Na tą uroczystość przybyli m.in.: Attache wojskowy pułkownik Tomasz Strycharz, prorektor ds. naukowych i współpracy międzynarodowej dr hab., prof. Natalia Sejko, dyrektor Domu Polskiego w Żytomierzu dr doc. Irena Perszko, prezesi i przedstawicieli organizacji polonijnych, naukowcy, studenci, dziennikarzy. A także, na naszą uroczystość przybyli bardzo poważne gości, nasi weterani, m.in.: weteran WP, prezes Stowarzyszenia Weteranów WP Żytomierzszcyzny pułkownik Zygmunt Wengłowski (1925 r. u.); żołnierz Armii Krajowej Franc Jakowczyk (1928 r. u.); weteran WP 4-i Dywizji piechoty, 10 pułku piechoty, strzelec Baltazar Werchowiecki (1926 r. u.). A także byli obecni: prezes Żytomierskiej obwodowej organizacji weteranów Ukrainy Aleksander Zaszczytnikow; prezes Żytomierskiej miejskiej organizacji weteranów Ukrainy Anatolii Treszczow; zastępca Żytomierskiej miejskiej organizacji weteranów Ukrainy Wiktor Kobercew; weteran, uczestnik bitwy pod Stalingradem Kiril Semionow; weteran, uczestnik operacji wojskowej wiślańsko-odrzańskiej Wasyl Szubowicz; weteran służby wojskowej Wincenty Makowski.

W czasie okrągłego stołu głos powitalny zabrał pan pułkownik Tomasz Strycharz, prorektor uniwersytetu Natalia Sejko. Prezes Stowarzyszenia weteranów WP Żytomierszczyzny pułkownik Zygmunt Wengłowski mówił o 1944 roku, o formowaniu jednostek wojskowych w Żytomierzu, ilości osób, którzy poszli dobrowolnie służyć w WP, i ile wróciło (poszło służyć do wojska WP kilka tysięcy chętnych z obwodu Żytomierskiego, a wróciło po wojnie ok. 600 osób!). W swoich wspomnieniach, Pan Zygmunt mówił o tym, jak pierwszy raz w 1944 roku zobaczył polskich wojskowych na ulicy Żytomierza, jak zastanawiał się na pytaniem: „Kto to?”, „Co oni tutaj robią?”.

Walentyna Jusupowa mówiła o tragicznym losie jednej polskiej rodziny, rodzinie Wengłowskich. W te nieludzkie czasy, czasy represji, głód, wojny, ucierpiała na pewno każda polska rodzina, każda polska rodzina straciła bliskich na zawsze...

Dyrektor Domu Polskiego dr Irena Perszko opowiadała o historii założenia, celach i działalności organizacji weterańskiej. Głównymi celami działalności Stowarzyszenia była: ewidencja weteranów WP, nadanie moralnej i materialnej pomocy, upamiętnienie wydarzeń tych czasów, nawiązanie kontaktów i współpracy z organizacjami weteranów Ukrainy i Polski etc. Na zakończenie swego występu, Pani Dyrektor zaczytała pismo gratulacyjne z okazji 25 rocznicy działalności społecznej pana Zygmunta Wengłowskiego na czele organizacji weterańskiej. Także, do przywitań z wręczeniem odpowiednich pism dołączyli się: administracja uniwersytetu im. I. Franka za podpisem p.o. rektora uniwersytetu Andrija Szewczuka, Żytomierska miejska rada za podpisem mera miasta Sergieja Suchomlyna, Konsulat Generalny RP w Winnicy za podpisem kierownika konsulatu RP w Winnicy Wojciecha Mrozowskiego, Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” za podpisem prezesa zarządu Mikołaja Falkowskiego i wiceprezesa zarządu Ewy Ziółkowskiej. Wojskowy Attache obrony RP w Kijowie uroczyście wręczył Panu Zygmuntowi honorowy godło Ministerstwa Obrony Narodowej RP. A wszystkim weteranom wygłoszono słowa wdzięczności i wręczono w znak szacunku kwiaty.

Na zakończenie okrągłego stołu, wystąpili uczestnicy uroczystości: Anatolii Treszczow, Wasyl Szubowicz, Kiril Semionow, Franc Jakowczyk. Każdy z nich wracają do pamięci tych czasów, jako bezpośredni uczestnicy dziej wojennych, ze smutkiem i łzami w oczach mówił o swoim przeżyciu, o śmierci, jaka cały czas była obok każdego z nich. Wystąpił autor Informatora „Żytomierzanie w szeregach wojska polskiego”, jaki został wydany i prezentowany w 2014 roku oraz Rustam Jusupow, przedstawiciel młodszego pokolenia ze słowami wdzięczności, podziwu i życzeniami długich lat życia.

W Sali konferencyjnej zostali także przedstawione eksponaty, udostępnione przez pana Zygmunta Wengłowskiego: „Albumy pamięci”, plansze zasadniczej broni, polskie honorowe odznaki kombatantów, dyplomy oraz różne drukowane informacyjne materiały.

Po obiedzie, wszyscy chętni wyjechali do pomnika polskim czołgistom we wsi Osykowe: miejsca, skąd w 1944 roku ruszył do walki z faszystami I korpus czołgistów Wojska Polskiego. Do uroczystości we wsi Osykowe do nas dołączyli się przedstawicieli władz: przewodnicząca Berdyczowskiej rady rejonowej Sofia Tomaszewska, I zastępca – kierownik zarządzania finansami rejonowej administracji Tatiana Wojcachiwska, odpowiedzialny ds. aparatu wykonawczego rady rejonowej Wiktor Laszczuk oraz przewodniczący Osykiwskiej rady Sergiusz Markusewycz.

Inicjatorem i organizatorem okrągłego stołu wystąpił Studencki Klub Polski, współorganizatorami ŻPU im. I. Franki, Stowarzyszenie Weteranów Wojska Polskiego Żytomierszczyzny i Dom Polski w Żytomierzu.

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą w 2017 roku przy wsparciu Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”.

 Foto: Wikipedia 23 lis 2006